۱۳۹۱ خرداد ۲۸, یکشنبه

مرگ: یک

طاق باز دراز کشیده‌ام. سرم جور عجیبی داغ کرده و زبانم گزگز می‌کند. روی شست پایم هم، آن‌جا که مو می‌روید، مقادیری می‌خارد. برای خودم بزرگ می‌کنم که شاید الان لحظه مرگم رسیده‌است. امکانش هست که حشره‌ای سمی پایم را گزیده باشد. زبانم باد کند و بزرگ شود و کم‌کم به خِرخِر بیافتم. مسلما باید در این لحظات پیشینی مرگ، زندگی‌ گذشته‌ام جلوی چشمم بیاید. اما زندگی آینده یک نفر دیگر که امروز صبح به‌اش فکر می‌کرده‌ام پیش چشمم مجسم می‌شود. پیر می‌شود، زن و بچه‌ای ندارد، چند تا گلدان آپارتمانی دارد که آن‌ها را هم خودش نخریده. همسایه قبلی چند سال قبل که می‌خواست برود آورد گذاشت توی تراس‌اش. نه این که دلش به حال او سوخته باشد. گلدان‌ها نامتناسب با میزانِ گیاه‌ تویشان خاک داشتند و سنگین بودند. آوردن‌شان به واحد بغلی تا بردن‌شان به سر کوچه زحمت کمتری داشت. عصایش را توی خانه سالمندان یک جایی گذاشته و یادش رفته کجا. شاید هم کسی آمده و برده‌اش. حالا رفتن توی حیاطِ این‌جا هم به دردسرش نمی‌ارزد. یک روز از آن روزهایی که یک لحظه آفتاب می‌آید و یک دقیقه بعدش همه جا تاریک و ابری می‌شود، توی تخت بالا می آورد. پیرمرد کناری که حتی اسمش را نمی‌داند و نمی‌داند که ناخن‌های او برای چه بلند هستند، داد می‌زند که یکی به داد این برسد. کسی چند دقیقه دیگر می‌آید. با همان ملحفه‌ای که رویش بالا آورده دهانش را پاک می‌کند و با اصرار روی تخت می‌خواباندش. دفعه دوم که بالا می‌آورد با همان محتویات بالاآمده-نیامده خفه می‌شود و می‌میرد. دارم فکرمی‌کنم شاید اگر آن‌شب پیش‌ام مانده بود، شاید حتی اگر کمی هم ساز زده‌ بود، شاید من هم بوسیده بودمش، این‌جا و این‌طور نمی‌مرد. بهتر و بدتر مردنش را نمی‌دانم. فقط می‌دانم که یک‌جوردیگر می‌مرد. خودم را به میم نزدیک‌تر می‌کنم و گرمای تنش را به تنم می ‌مالم شاید جور دیگری بمیرم.

۱۳۹۱ اردیبهشت ۳, یکشنبه

ارغوانم آنجاست

یک وقتی تو را تا کردم و گذاشتم لای لباس‌هایم.
یک مشت گل‌برگِ ارکیدهٔ ارغوانی هم ریختم به دامنت.
می‌دانی که، من عاشقِ رنگِ ارغوانی‌ام!
عاشقِ این‌که صدای تو از لای لباس‌ها بخورد به گل‌برگ‌ها و ارغوانی شود.
خودش را بمالد به تن این گنجهٔ ماهونی و بوی چوب بگیرد.
 بعد بیاید نزدیک گوشم و زمزمه کند:
« ارغوانم آنجاست
ارغوانم تنهاست
ارغوانم دارد می گرید»*
از آن‌جا درآورمت که چه شود؟

* ه‍. الف. سایه

۱۳۹۱ فروردین ۲۰, یکشنبه

حتماً آرامم...

حرف که می‌زنی،
برقِ روی لبانت انعکاس خورشید بی‌رمق را مانَد بر آبِ سردِ اقیانوس.
پنج تا،
دو تا،
الان شد چهار تا نقطهٔ براق و شیطان،
که تقارن‌شان را نمی‌شود نادیده گرفت.
سرم را نزدیک می‌آورم.
نفس‌هامان شانه‌به‌شانه
و لبم سُر می‌خورد روی لبانِ نمکین‌ات.
حتماً آرامم که تمام امواجِ اقیانوس به دلم می‌ریزد.

۱۳۹۱ فروردین ۱۳, یکشنبه

فصل دوم: پایین‌تر

به اداره که رسید، مثانه‌اش داشت از درد می‌ترکید. همیشه همین‌طور بود. مسیر ایستگاه مترو تا اداره را اگر زیر باران می‌آمد، حتما باید اول می‌رفت سراغ دستشویی. ترکیب صدای باران و سوز باد که از پاچه‌های شلوارش زبانه می‌کشید، ‌کار خودش را می‌کرد. قبل از این‌که داخل برود نگاهی به آینه انداخت ببیند موهایش در چه حال است. با دستش کمی از چتری‌هایش را عقب زد و چیزی ناآشنا در نگاه خودش دید. ترسید. خیلی ترسید. آن‌قدر که ترجیح داد فراموش کند که غافل‌گیرشده. که از چیزی در درونش ترسیده. سیخ شدن موهای دستش را هم ربط داد به سردی هوا و پناه برد به اوضاع وخیم مثانه‌اش. موجه بود که در آن لحظه به هیچ چیز دیگری جز تخلیه‌ مثانه‌اش فکر نکند. فلاش را که زد یک جفت چکمه‌ گِلی از زیر در معلوم شد. صبر کرد طرف برود تو. وقتی مطمٔن شد که درِ دستشویی کناری بسته شده، پرید بیرون. بدش می‌آمد کسی را در آن ‌جا ببیند. آخر در توالت که نمی‌شود حال بچهٔ طرف را پرسید یا تولدش را تبریک گفت. توی توالت خیلی به آدم‌ها نزدیک می‌شوی. به اندازه چند قطره آخری که به زور در کاسه توالت می‌افتد یا بوی پس‌مانده غذای دیشب‌شان یا حتی این‌که طرف دارد جلد نوار بهداشتی را باز می‌کند یا تامپون را به زور جا می‌دهد. این نزدیکی اجباری به شدت آزارش می‌داد.
قبل از دستشویی رفتن یادش رفت که کارتش را بکشد. بِدو رفت پایین. انگشتش را فوت کرد و گذاشت روی صفحه لک لک شده و چرب دستگاه. دستگاه سرخ و سبز شد و این یعنی قبول. شما را به جا آوردم و حالا کارتت را بکش و برو. امروز هم، می‌توانی در اتاق‌ها را با این کارت باز کنی. شاید اصرارشان برای این که هر روز بروی و اجازه ورودت به اتاق‌ها را تمدید کنی این بود که بگویند هر لحظه می‌توانیم اتاق‌هایی را که می‌توانی داخل‌شان شوی کم و کمتر کنیم آن‌قدرکه فقط هر روز خودت را ببینی و آن سه تا چینی دیگری که در ‌همان اتاقند. و واقعا چه تهدیدی موثرتر از این.
زق زق شست پای راستش دیگر قابل تحمل نبود. همان‌جا توی راه‌ پله کفشش را کند و لنگ در هوا سعی کرد جورابش را هم در آورد. ولی انگار ته جوراب به چیزی چسبیده بود و نمی‌خواست جدا شود. چند بار بالا و پایین‌اش کرد تا بالاخره جوراب کنده شد. گویا ناخن شستش هم کنده شد بود. برای اولین بار در عمرش کولی بازی درنیاورد. یعنی اصلا نیازی نمی‌دید که داد و هوار راه بیاندازد تا دردش آرام‌تر شود. انگار ناخن شستش از پای کس دیگری جدا شده بود. حسش چیزی شبیه ترحم به دیگری بود. ناگهان وهم برش داشت که پایش مالِ کسِ دیگری است. محکم و بدون فکر شستِ بی‌ناخن را فشار داد. مایعی لزج و زردرنگ با رگه‌های خون از لای انگشتانش بیرون زد. درد اما، مال خودش نبود.

۱۳۹۰ اسفند ۲۹, دوشنبه

بی‌شما اعتدالِ بهاری‌ شوخیِ دنیاست با من.

نمی‌دانم برای شما هم همین طور است یا نه. اما برای من این طور شد که از یک جایی به بعد حساب سن و سالم را از دست دادم. یعنی کم کم برایم فرقی نداشت که چند سالم است. از یک جایی به بعد دیدم که سال‌هایم مساوی نگذشته‌اند و خب سال‌های نامساوی را که نمی‌شود با هم جمع کرد و شمردشان. این که بنشینی و سال‌ها را اندازه بگیری که کدامشان طولانی‌تر گذشته هم با در نظر گرفتن تنبلی و وسواس مفرطم تقریبا غیرممکن است. این است که از یک جایی به بعد دیگر حساب سنم از دست رفت. شمردن چیزهای دیگرمثل تارهای سفید موهایم، تعداد بارهایی که قورمه سبزی با سبزی تازه درست کردم، یا تعداد عیدهایی که خانه نبودم برایم معنادارتر شد. امسال سومین عیدی است که نمی‌توانم در آغوش بگیرمشان. امسال که بگذرد به حساب من می‌شود یک قرن که دور از خانه بوده‌ام...

۱۳۹۰ اسفند ۲۱, یکشنبه

خیلی وقت است که دیگر توی جیب جا نمی‌شود.

اسم برای بعضی چیزها بد جور جواب می‌دهد. لُبّ مطلب را درسته می‌گذارد جلوی چشمت و کیف می‌کنی از این شُسته رُفته بودنش. ‌مثلاً آشِ دندونی. از همان آش‌ها که برای بچه‌ای که تازه دندانش درآمده درست می‌کنند. به نظرم خیلی اسم درست درمانی است. هم شان نزول دارد هم خوش آهنگ است. هم آدم حس گوگوری بهش دست می‌دهد. مگر به آشی که سبزی تویش دارد و سبز است یا حتی نارنجی است می‌شود گفت دندونی. حاشا و کلا! لوبیاهای سفیدش هم کَإنّه دندان تازه بیرون زده نی‌نی مزبوری که آش برایش درست شده.

کاش این درد لعنتی، همان که بعضی وقت‌ها به سراغم می‌آید، هم اسم داشت. حداقل پشت تلفن لازم نبود ده دقیقه جان بکنم که بگویم چه مرگم است و آخرش طرف چیزی بگوید بسیار نزدیک به این‌که "هان؟ تو جیب جا میشه؟".


۱۳۹۰ اسفند ۲۰, شنبه

خاطره‌های سیمین بدون جلا، هنوز دلچسب‌ترند.

یکی از دردهای غربت این است که وقتی نویسنده‌ای که کتاب‌هایش را خوانده‌ای می‌میرد و دوست داری بروی یکی یکی کتاب‌ها را از کتاب‌خانه‌ات برداری، "سووشون" را با کاغذ یادداشت‌های کاهی لایش از کتاب‌خانه بابا کش بروی، بعد هم پشتت را بدهی به تختی که بوی شوفاژ می‌دهد و چمباتمه بزنی، نمی‌توانی. نمی‌توانی خاطره‌هایت را لمس کنی. درغربت مجبوری از اول خاطره‌هایت را بسازی. فکرش را بکن این‌جا باید بروی یک‌جایی را مثل انتشارات خوارزمی پیدا کنی و "به کی سلام کنم" را از طبقه‌ بالای قفسه‌های فلزی پایین بکشی. کتابخانه این دانشگاه هم که اصلا به کتابخانه دانشگاه تهران نمی‌ماند. که کیف کولی‌ات را دم در بدهی به آقای مسئول و یک سکه طلایی با شماره سیاه رویش بگیری و منتظر شوی اسم کتابت توی لوله‌های کذایی مکیده شود و کتابت از توی ماکروفرمانندی نزول اجلال کند. راستی چند سال طول می‌کشد که این‌جور خاطره‌ها را این‌جا بسازی؟ تازه این را هم در نظر بگیر که این‌جا تمام‌مدت باران می‌بارد و نصف خاطرات کتاب خواندنت زیر درخت‌ها را باید یک جور دیگر پر کنی. به نظرم خیلی‌ طول می‌کشد. خیلی زیاد.
راستی این کتاب آخریرا -که ترجمه یک‌سری داستان کوتاه از سیمین دانشور بود- کجا گذاشتم؟ اسمش چه بود؟ وقتی خریدمش تا مدت‌ها توی داشبرد ماشین مانده بود. یادم می‌آید از اسمش خوشم نیامده بود.

پی‌نوشت: اسم کتاب ماه‌عسل آفتابی بود.