۱۳۹۱ شهریور ۵, یکشنبه

ارواحِ کچل

داشتم با خودم فکر می‌کردم چه‌قدر مضحک است که عکس‌های لخت پرنس هَری برای خیلی‌ها دیدن دارند. بعد به طرز عجیبی ارتباط بین مشاوره رفتن و لخت شدن برایم روشن شد. فکر کردم شاید دیگرانی هم منتظرند که عکس‌های لخت من را کنار مشاورِ بلوندِ چشم خاکستری ببینند!
از جلسه پیش به بعد به این نتیجه رسیده‌ام که مشاور کسی است که برای مشکلات اسم بلد است. تو برایش توضیح می‌دهی و تازه اگر خیلی حواسش به حرف‌های تو باشد، فکر تولد آخر هفته دخترش نباشد و به قدر کفایت حضور ذهن داشته‌باشد نام مشکلت یادش می‌آید. مشاورها، یا حداقل این یکی‌شان، آدم‌ها را در دسته‌هایی شبیه دسته‌های پنج‌تاییِ ریاضیاتِ دبستان می‌گذارند تا شمارش‌شان از دست‌شان در نرود. یک سوال بی‌ربط می‌پرسند و تو بی‌حوصله جوابی می‌دهی. سریع  تو را افقی روی چهارتای قبلی می‌کشند و اگر به‌شان توجه نکنی مجبورت می‌کنند ــ درحالی که توی نخ دو نفری هستی که دارند توی خیابان جلوی ساحل از هم لب می‌گیرند ــ بگویی "دقیقاً". و بگویند: ویوی اینجا معرکه است مگر نه؟ و تو سرت را به علامت تائيد تکان بدهی، در حالی که داری حساب کنی از جایی که او نشسته منظره مورد نظر قابل روئیت است یا نه؟  
بعضی آدم‌ها کارشان به مشاوره که می‌رسد هر چه دارند روی دایره می‌ریزند و صدای مفتحضی از این دایره بلند می‌شود. من این‌طور نیستم. مشاورم هم از این جور آدم‌ها  ــ یعنی امثال من ــ خوشش نمی‌آید. هی ساعتش را نگاه می‌کند که وقتش بشود و بتواند بگوید: کلاینتِ ـ و نه مریضِ ـ بعدی‌ام منتظر است. ولی هر دفعه که بیرون می‌روم خبری از بعدی نیست.
نگاه‌کردنِ چند ثانیه‌ای بعضی‌ آدم‌ها تاثیرات عمیق‌تری در زندگی‌ام داشته‌اند تا این چند جلسه مشاوره که رفته‌ام. مثل شیمی‌درمانی رقت‌بار است. در حالی که با گوشت و پوستت درک کرده‌ای در حال احتضاری، به آن تن در می‌دهی. به روحت زخم می‌زنی مگر چند صباحی بیشتر زنده بمانی. مشاوره روحت را کچل می‌کند. درست شبیه احمدْ گنجشک. همان که تمام دوران ابتدایی، در کوچه پس‌کوچه‌های راه مدرسه به خانه هراسِ دیدن‌اش را داشتم. 

۱۳۹۱ شهریور ۲, پنجشنبه

کشکِ چند روزْ مانده

خانه تاریک است با این‌که این‌جا و آن‌جا چراغ‌های جداافتاده‌ای روشن هستند. هنوز پاهایم از کوهنوردی آخر هفته کوفته است. حال ندارم بلند شوم و چراغ‌های دیگر را روشن کنم. تابستان تمام نشده، روزها کوتاه شده‌اند. چشمانم هم گول خورده‌اند و مدام پلک‌ها روی هم می‌افتند. یاد حرف امروز دکتر می‌افتم: "شما در خانواده‌تان سابقه ابتلا به سرطان پوست ندارید؟ با این که رنگ خال و مشخص بودن مرزش، نشانه‌های خوبی هستند اما  در مورد خالی که به خودی خود به خونریزی بیافتد احتمال سرطان پوست وجود دارد." یادم می‌افتد که دکترها زودتر از همه باور می‌کنند که می‌شود همین یک لحظه بعد نبود و فکر می‌کنم خوش به حال‌شان. الان دیگرچشمهایم بستهٔ بسته‌اند. یاد کسی می‌افتم که یک‌بار عاشقانه‌ای برای خالِ گونه‌ام سروده بود. از خودم می‌پرسم وقتی سرش خیلی نزدیک به گونه‌ام بود، احتمالش را می‌داد که این خال سرطانی شود؟ اتفاقا دیشب هم خوابش را ‌دیدم. سال‌های زیادی است که همدیگر را ندیده‌ایم و  رنگ و رویش هم در خواب‌هایم و هم در خاطراتم رفته‌است. آن‌وقت‌ها ده سال بزرگتر بودنش یک قرن به نظر می‌رسید. آرام بود و الان که دارم این کتابِ کریپکی* را می‌خوانم نتیجه می‌گیرم که آن موقع‌ها زندگی برایش ضروری غیرِپیشینی بود. فکر می‌کنم اگر تمام این ده سال را فقط و فقط بافتنی بافته‌بودم، چیز نزدیک‌تری به او می‌شدم تا الان که اینجایم. چراغ‌های خانه پرنورتر شده‌اند و از پشت پنجره پرهیب آدم‌هایی که به خانه‌شان می‌روند دیده‌ می‌شود. بلند می‌شوم که بروم بادنجان‌ها را توی فر بگذارم. کشکِ چند روزْ مانده ممکن است خراب شود.

* نام‌گذاری و ضرورت ترجمه کاوه لاجوردی- نشر هرمس

۱۳۹۱ مرداد ۲۷, جمعه

مرگ: سه

شرایطِ فرضی برایم متصور است که در آن فرزندم را _از روزی که به دنیا آمده_ با نامی بخوانم و بعد از گاهی ببینم که این اسم اصلاً برایِ او نیست و از آن لحظه به بعد، چیز دیگری صدایش بزنم. از همان لحظه‌ای که حقیقتی در نظرم تغییر شکل داده و در چهره‌اش چیز دیگری دیده‌ام. طفلک کودکم! شما بگویید انصاف است که مادر شوم؟ مرگ پیش از تولد برایش بهتر نیست؟

۱۳۹۱ خرداد ۲۹, دوشنبه

مرگ: دو

اوهم سبک خودش را برای نوشتن داشت. لغاتی را به کار می‌برد که تایپ‌شان برایش راحت تر بود. کلماتی که بیشتر حرف‌هایشان درردیف وسط صفحه کلید بود، از آن‌ها که توی‌شان زیادی چ و ح و ج نداشت. از بچگی انگشت کوچک دست راستش درست کار نمی‌کرد. شب عروسی‌اش هم، عسل را که می‌خواست در دهان نو عروس‌اش بگذارد، لباس گران‌قیمت سفید را به گند کشید. کلاً سبک زندگی‌اش همین بود. کارهایی را که خوب بلد نبود انجام دهد، کم و کم‌تر انجام‌ می‌داد تا آرام آرام فراموش کند که بلدشان نیست. بعد برایش می‌شد سبک زندگی. روشی که آن‌جورانتخابش کرده بود. اتفاقاً خیلی هم طرفدار داشت. حتی بعضی‌ از طرفدارانش سبک نوشتن‌اش را منطبق بر نظریه‌های فلسفی مدرن می‌دانستند و نبوغش را ستایش می‌کردند. در رانندگی هم مهارت چندانی نداشت. یک پارک دوبل برایش به مثابه امتحان الهی بود. کم کم داشت رانندگی را هم کنار می‌گذاشت. دفعه آخری که دیدمش از بچه‌ها سراغ یک راننده شخصی ارزان را می‌گرفت. آن شب زنگ زدم و گفتم که حالم خیلی بد است و اگر به دادم نرسد تا فردا دوام نمی‌آورم. می‌دانست پولش را ندارم که زنگ بزنم آمبولانس بیاید. در محذوریت بدی گذاشته‌ بودمش. از طرفی راحت نبود راه طولانی تا خانهٔ من را با ماشین بیاید. از طرفی هم دوست نداشت فردا بین دوست‌هایش چو بیافتد که فلانی برای دوستان‌اش ارزش قائل نیست. فعلاً همین برایش بس بود که جدا شدن ناگهانی از زن‌اش نقل مجلس‌شان شده بود. وقتی داشت می‌آمد باران بدی گرفته ‌بود. روی پلی که شمال و غرب شهر را به‌هم وصل می‌کند ماشین‌اش از ریل خارج شد و کنار رودخانه شهر مرد. امسال سال کم بارانی داشتیم. ماشین‌اش حتی در آب هم نیفتاده بود. توی ماسه‌های سفیدک‌زده فرو رفته بود.  

۱۳۹۱ خرداد ۲۸, یکشنبه

مرگ: یک

طاق باز دراز کشیده‌ام. سرم جور عجیبی داغ کرده و زبانم گزگز می‌کند. روی شست پایم هم، آن‌جا که مو می‌روید، مقادیری می‌خارد. برای خودم بزرگ می‌کنم که شاید الان لحظه مرگم رسیده‌است. امکانش هست که حشره‌ای سمی پایم را گزیده باشد. زبانم باد کند و بزرگ شود و کم‌کم به خِرخِر بیافتم. مسلما باید در این لحظات پیشینی مرگ، زندگی‌ گذشته‌ام جلوی چشمم بیاید. اما زندگی آینده یک نفر دیگر که امروز صبح به‌اش فکر می‌کرده‌ام پیش چشمم مجسم می‌شود. پیر می‌شود، زن و بچه‌ای ندارد، چند تا گلدان آپارتمانی دارد که آن‌ها را هم خودش نخریده. همسایه قبلی چند سال قبل که می‌خواست برود آورد گذاشت توی تراس‌اش. نه این که دلش به حال او سوخته باشد. گلدان‌ها نامتناسب با میزانِ گیاه‌ تویشان خاک داشتند و سنگین بودند. آوردن‌شان به واحد بغلی تا بردن‌شان به سر کوچه زحمت کمتری داشت. عصایش را توی خانه سالمندان یک جایی گذاشته و یادش رفته کجا. شاید هم کسی آمده و برده‌اش. حالا رفتن توی حیاطِ این‌جا هم به دردسرش نمی‌ارزد. یک روز از آن روزهایی که یک لحظه آفتاب می‌آید و یک دقیقه بعدش همه جا تاریک و ابری می‌شود، توی تخت بالا می آورد. پیرمرد کناری که حتی اسمش را نمی‌داند و نمی‌داند که ناخن‌های او برای چه بلند هستند، داد می‌زند که یکی به داد این برسد. کسی چند دقیقه دیگر می‌آید. با همان ملحفه‌ای که رویش بالا آورده دهانش را پاک می‌کند و با اصرار روی تخت می‌خواباندش. دفعه دوم که بالا می‌آورد با همان محتویات بالاآمده-نیامده خفه می‌شود و می‌میرد. دارم فکرمی‌کنم شاید اگر آن‌شب پیش‌ام مانده بود، شاید حتی اگر کمی هم ساز زده‌ بود، شاید من هم بوسیده بودمش، این‌جا و این‌طور نمی‌مرد. بهتر و بدتر مردنش را نمی‌دانم. فقط می‌دانم که یک‌جوردیگر می‌مرد. خودم را به میم نزدیک‌تر می‌کنم و گرمای تنش را به تنم می ‌مالم شاید جور دیگری بمیرم.

۱۳۹۱ اردیبهشت ۳, یکشنبه

ارغوانم آنجاست

یک وقتی تو را تا کردم و گذاشتم لای لباس‌هایم.
یک مشت گل‌برگِ ارکیدهٔ ارغوانی هم ریختم به دامنت.
می‌دانی که، من عاشقِ رنگِ ارغوانی‌ام!
عاشقِ این‌که صدای تو از لای لباس‌ها بخورد به گل‌برگ‌ها و ارغوانی شود.
خودش را بمالد به تن این گنجهٔ ماهونی و بوی چوب بگیرد.
 بعد بیاید نزدیک گوشم و زمزمه کند:
« ارغوانم آنجاست
ارغوانم تنهاست
ارغوانم دارد می گرید»*
از آن‌جا درآورمت که چه شود؟

* ه‍. الف. سایه

۱۳۹۱ فروردین ۲۰, یکشنبه

حتماً آرامم...

حرف که می‌زنی،
برقِ روی لبانت انعکاس خورشید بی‌رمق را مانَد بر آبِ سردِ اقیانوس.
پنج تا،
دو تا،
الان شد چهار تا نقطهٔ براق و شیطان،
که تقارن‌شان را نمی‌شود نادیده گرفت.
سرم را نزدیک می‌آورم.
نفس‌هامان شانه‌به‌شانه
و لبم سُر می‌خورد روی لبانِ نمکین‌ات.
حتماً آرامم که تمام امواجِ اقیانوس به دلم می‌ریزد.