۱۳۹۱ فروردین ۱۳, یکشنبه

فصل دوم: پایین‌تر

به اداره که رسید، مثانه‌اش داشت از درد می‌ترکید. همیشه همین‌طور بود. مسیر ایستگاه مترو تا اداره را اگر زیر باران می‌آمد، حتما باید اول می‌رفت سراغ دستشویی. ترکیب صدای باران و سوز باد که از پاچه‌های شلوارش زبانه می‌کشید، ‌کار خودش را می‌کرد. قبل از این‌که داخل برود نگاهی به آینه انداخت ببیند موهایش در چه حال است. با دستش کمی از چتری‌هایش را عقب زد و چیزی ناآشنا در نگاه خودش دید. ترسید. خیلی ترسید. آن‌قدر که ترجیح داد فراموش کند که غافل‌گیرشده. که از چیزی در درونش ترسیده. سیخ شدن موهای دستش را هم ربط داد به سردی هوا و پناه برد به اوضاع وخیم مثانه‌اش. موجه بود که در آن لحظه به هیچ چیز دیگری جز تخلیه‌ مثانه‌اش فکر نکند. فلاش را که زد یک جفت چکمه‌ گِلی از زیر در معلوم شد. صبر کرد طرف برود تو. وقتی مطمٔن شد که درِ دستشویی کناری بسته شده، پرید بیرون. بدش می‌آمد کسی را در آن ‌جا ببیند. آخر در توالت که نمی‌شود حال بچهٔ طرف را پرسید یا تولدش را تبریک گفت. توی توالت خیلی به آدم‌ها نزدیک می‌شوی. به اندازه چند قطره آخری که به زور در کاسه توالت می‌افتد یا بوی پس‌مانده غذای دیشب‌شان یا حتی این‌که طرف دارد جلد نوار بهداشتی را باز می‌کند یا تامپون را به زور جا می‌دهد. این نزدیکی اجباری به شدت آزارش می‌داد.
قبل از دستشویی رفتن یادش رفت که کارتش را بکشد. بِدو رفت پایین. انگشتش را فوت کرد و گذاشت روی صفحه لک لک شده و چرب دستگاه. دستگاه سرخ و سبز شد و این یعنی قبول. شما را به جا آوردم و حالا کارتت را بکش و برو. امروز هم، می‌توانی در اتاق‌ها را با این کارت باز کنی. شاید اصرارشان برای این که هر روز بروی و اجازه ورودت به اتاق‌ها را تمدید کنی این بود که بگویند هر لحظه می‌توانیم اتاق‌هایی را که می‌توانی داخل‌شان شوی کم و کمتر کنیم آن‌قدرکه فقط هر روز خودت را ببینی و آن سه تا چینی دیگری که در ‌همان اتاقند. و واقعا چه تهدیدی موثرتر از این.
زق زق شست پای راستش دیگر قابل تحمل نبود. همان‌جا توی راه‌ پله کفشش را کند و لنگ در هوا سعی کرد جورابش را هم در آورد. ولی انگار ته جوراب به چیزی چسبیده بود و نمی‌خواست جدا شود. چند بار بالا و پایین‌اش کرد تا بالاخره جوراب کنده شد. گویا ناخن شستش هم کنده شد بود. برای اولین بار در عمرش کولی بازی درنیاورد. یعنی اصلا نیازی نمی‌دید که داد و هوار راه بیاندازد تا دردش آرام‌تر شود. انگار ناخن شستش از پای کس دیگری جدا شده بود. حسش چیزی شبیه ترحم به دیگری بود. ناگهان وهم برش داشت که پایش مالِ کسِ دیگری است. محکم و بدون فکر شستِ بی‌ناخن را فشار داد. مایعی لزج و زردرنگ با رگه‌های خون از لای انگشتانش بیرون زد. درد اما، مال خودش نبود.

۱۳۹۰ اسفند ۲۹, دوشنبه

بی‌شما اعتدالِ بهاری‌ شوخیِ دنیاست با من.

نمی‌دانم برای شما هم همین طور است یا نه. اما برای من این طور شد که از یک جایی به بعد حساب سن و سالم را از دست دادم. یعنی کم کم برایم فرقی نداشت که چند سالم است. از یک جایی به بعد دیدم که سال‌هایم مساوی نگذشته‌اند و خب سال‌های نامساوی را که نمی‌شود با هم جمع کرد و شمردشان. این که بنشینی و سال‌ها را اندازه بگیری که کدامشان طولانی‌تر گذشته هم با در نظر گرفتن تنبلی و وسواس مفرطم تقریبا غیرممکن است. این است که از یک جایی به بعد دیگر حساب سنم از دست رفت. شمردن چیزهای دیگرمثل تارهای سفید موهایم، تعداد بارهایی که قورمه سبزی با سبزی تازه درست کردم، یا تعداد عیدهایی که خانه نبودم برایم معنادارتر شد. امسال سومین عیدی است که نمی‌توانم در آغوش بگیرمشان. امسال که بگذرد به حساب من می‌شود یک قرن که دور از خانه بوده‌ام...

۱۳۹۰ اسفند ۲۱, یکشنبه

خیلی وقت است که دیگر توی جیب جا نمی‌شود.

اسم برای بعضی چیزها بد جور جواب می‌دهد. لُبّ مطلب را درسته می‌گذارد جلوی چشمت و کیف می‌کنی از این شُسته رُفته بودنش. ‌مثلاً آشِ دندونی. از همان آش‌ها که برای بچه‌ای که تازه دندانش درآمده درست می‌کنند. به نظرم خیلی اسم درست درمانی است. هم شان نزول دارد هم خوش آهنگ است. هم آدم حس گوگوری بهش دست می‌دهد. مگر به آشی که سبزی تویش دارد و سبز است یا حتی نارنجی است می‌شود گفت دندونی. حاشا و کلا! لوبیاهای سفیدش هم کَإنّه دندان تازه بیرون زده نی‌نی مزبوری که آش برایش درست شده.

کاش این درد لعنتی، همان که بعضی وقت‌ها به سراغم می‌آید، هم اسم داشت. حداقل پشت تلفن لازم نبود ده دقیقه جان بکنم که بگویم چه مرگم است و آخرش طرف چیزی بگوید بسیار نزدیک به این‌که "هان؟ تو جیب جا میشه؟".


۱۳۹۰ اسفند ۲۰, شنبه

خاطره‌های سیمین بدون جلا، هنوز دلچسب‌ترند.

یکی از دردهای غربت این است که وقتی نویسنده‌ای که کتاب‌هایش را خوانده‌ای می‌میرد و دوست داری بروی یکی یکی کتاب‌ها را از کتاب‌خانه‌ات برداری، "سووشون" را با کاغذ یادداشت‌های کاهی لایش از کتاب‌خانه بابا کش بروی، بعد هم پشتت را بدهی به تختی که بوی شوفاژ می‌دهد و چمباتمه بزنی، نمی‌توانی. نمی‌توانی خاطره‌هایت را لمس کنی. درغربت مجبوری از اول خاطره‌هایت را بسازی. فکرش را بکن این‌جا باید بروی یک‌جایی را مثل انتشارات خوارزمی پیدا کنی و "به کی سلام کنم" را از طبقه‌ بالای قفسه‌های فلزی پایین بکشی. کتابخانه این دانشگاه هم که اصلا به کتابخانه دانشگاه تهران نمی‌ماند. که کیف کولی‌ات را دم در بدهی به آقای مسئول و یک سکه طلایی با شماره سیاه رویش بگیری و منتظر شوی اسم کتابت توی لوله‌های کذایی مکیده شود و کتابت از توی ماکروفرمانندی نزول اجلال کند. راستی چند سال طول می‌کشد که این‌جور خاطره‌ها را این‌جا بسازی؟ تازه این را هم در نظر بگیر که این‌جا تمام‌مدت باران می‌بارد و نصف خاطرات کتاب خواندنت زیر درخت‌ها را باید یک جور دیگر پر کنی. به نظرم خیلی‌ طول می‌کشد. خیلی زیاد.
راستی این کتاب آخریرا -که ترجمه یک‌سری داستان کوتاه از سیمین دانشور بود- کجا گذاشتم؟ اسمش چه بود؟ وقتی خریدمش تا مدت‌ها توی داشبرد ماشین مانده بود. یادم می‌آید از اسمش خوشم نیامده بود.

پی‌نوشت: اسم کتاب ماه‌عسل آفتابی بود.

۱۳۹۰ بهمن ۲۳, یکشنبه

این‌جا روز، آن‌جا شب

ماه هم انگار سردش بوده امشب

رفته در آغوش یک ابرِ پتو مانند

چشمکِ از راهِ دورِ یک ستاره پیش‌کش،

مهتاب هم حتی نمی‌تابد!

من دلم یخ بسته در غربت

از این که با خودم نجوا کنم پیوسته:

این‌جا روز، آن جا شب

این یکی آزاد گشت و آن یکی در بند

این یکی زخمی‌تر و آن یک جدا از همسر و فرزند

همچنانم سوزِسرد و باد می‌آید

با خود عطرِ کاج‌های سبزمی‌آرد

و مرا یاد پرستوها می‌اندازد

یادِ آن‌هایی که ماندند و نکوچیدند،

که اسیر دام گردیدند...

کاشکی می‌شد بگویم من حواسم هست

راهِ آن‌جا را ‌به‌یادم هست

دردِ آن‌ها دردِ من هم هست

و به یاد پایداری‌هایشان، من سبز خواهم ماند

و براشان سورهٔ والعصر خواهم خواند

و می‌کوشم که این ته‌ماندهٔ ایمانِ خود را نادهم برباد

که خدایی هست و

پایان زمستان را بهاری هست.

زمستان ۹۰

۱۳۹۰ دی ۲۵, یکشنبه

دروغ مصلحتی

گاهی به دروغ بگو که دلت برایم تنگ شده. آن وقت شاید ژانر داستانم عوض شود. حداقلش این است که خودم خریدارش می‌شوم.

۱۳۹۰ دی ۱۶, جمعه

پس مانده

نشستن و فکر کردن به چیزهایی که اتفاق نیفتاده‌اند. به زمان‌هایی که همین الان دارند از دست می روند و جز عشق‌بازی با غم از دست رفتن‌شان کار دیگری نمی‌توان کرد. فرورفتن تنها چیز قطعی است. گو یک آگاهی ازلی از بی‌نتیجه بودن تلاش های آدمی. یک جور حالت اثیری دارد وقوف بر این شرایط. در عین حال که از دوست داشتن سرشار می شوم، دوباره تلنگر می خورم از بودن آدم‌ها. بد جوری فشار می‌آورند. در عین حال که بودنش‌شان برایم عذاب‌آور است، نبودشان هم مجبورم می کند شروع کنم به جویدن ناخن‌هایم یا حتی کندن مژه‌هایم. هر چه دور و برم می‌بینم رو به نابودی است. تا به حال محض دل خوشی هم نتوانسته‌ام یک گیاه را بیشتر از یک هفته نگه دارم. ریشه همه‌شان خشک می شود و می‌روند به فنا. این لکه‌های روی پنجره هم که دیدن تاریکی محض بیرون را آزاردهنده می‌کنند. یک لحظه خودت را بگذار جای آن مادری که بچه‌اش زیر آوار مانده و دیگر وجود ندارد و خودش که سال ها بعد ذات الریه می گیرد و شوهرش که از پیری می میرد، بعد از آن که پسر سربازشان شوخی شوخی یک گلوله به کلیه چپ اش می‌خورد و از فرط خون ریزی تلف می‌شود. بعد بنشین و یک سری از این آهنگ‌های شش هشت بگذار و کمرت را بچرخان و به خودت بپیچ و درد را احساس کن. به لذت عمیق تخمه شکستن لات‌های سر کوچه پی ببر و شروع کن به تخمه شکستن با ورق‌های بازی، با پرنده‌‌های عصبانی، با لایک کردن‌های هیستریکِ خال گونهٔ چپ همسایهٔ مادرت اینها که یک‌بار در عروسی پسرشان دیدی‌اش و حالا در فیس بوک جزء "دوست"‌هایت است. این ور شهر دروغ و دلار! آن ور شهر دروغ و دلار! به دستی فکر می کنی که دیشب توی خواب بی‌هوا دستت را گرفت و داغ شدی. مدت‌هاست که همه لذت‌ها رویایی شده‌اند. با بهترین امکانات و در مجلل ترین هتل های دنیا. فقط بلد نیستی همه شان را یک جا و یک شب ببینی. چه اشکالی دارد. یک سور شبانه و بعد هم فراموشی تمام چیزهایی که رویایی نبوده‌اند. هیچ اشکالی نیست. خیلی‌ها همه چیز را فراموش می کنند و سر خودشان را به چیزهایی که بعدن می‌شود چیزِ مورد علاقه‌شان گرم می‌کنند. می‌شود این طور جمع بندی کرد: من هم یکی از آن خیلی‌ها. آن یکی خواهرش که تواب می‌شود می‌رود خودش را می‌اندازد بغل هر از راه نرسیده‌ای. آن یکی قاب کرده که از کمبریج دکتر شده و سرش گرم است به این که زن‌اش شب ها به کی فکر می‌کند و شرکت سرنگ سازی زده که بیل گیتس شود! آن یکی دلش به کلاه هایش گرم است و دلبری که با نقدهای روشنفکرانه‌اش از فیلم های هالیوودی می کند.
فلاش دستشویی را می زنم و زل می زنم به چرخش پس مانده‌هایی که دوستشان دارم. که زمانی توی من بوده اند. شک دارم کسی از بوی پس مانده‌هایش بدش بیاید وگرنه دنیا را گند بر نمی داشت.